Podatek VAT
w jednostkach samorządu terytorialnego w 2026 r.
Praktyczne problemy i orzecznictwo związane ze stosowaniem przepisów o podatku VAT w jednostkach samorządu terytorialnego (JST).
Jednostki samorządu terytorialnego (JST) jako podatnicy VAT
-
grupa VAT a JST
-
Centralizacja jednostek samorządu terytorialnego - jednostki wyłączone z centralizacji rozliczeń podatku VAT – sprawa w Trybunale Konstytucyjnym
-
czynności wewnętrzne pomiędzy scentralizowanymi jednostkami organizacyjnymi JST
-
zwolnienie podmiotowe w JST, nowy limit zwolnienia od 1 stycznia 2026 r.
Jednostki samorządu terytorialnego jako organy władzy publicznej
-
wyłączenie z VAT dla czynności wykonywanych w charakterze organy władzy publicznej
-
interpretacja ogólna Ministra Finansów dotycząca świadczeń z zakresu oświaty (m.in. posiłki dla uczniów i wychowanków, opłaty za pobyt w przedszkolu, duplikaty świadectw i legitymacji szkolnych) oraz świadczeń z zakresu pomocy społecznej i nadal istniejące problemy
-
wyroki TSWE dot. Usuwania azbestu i OZE (montaż fotowoltaiki) – oraz rozciągane wnioski z tych orzeczeń na usuwanie folii rolniczych
-
opłaty za zajęcie pasa drogowego – problemy interpretacyjne
-
opłaty za korzystanie z przystanków
-
spółki tworzone przez JST – kiedy korzystają z wyłączenia przewidzianego dla organów władzy publicznej
-
zakłócenia konkurencji jako jedno kryteriów czy JST działa w charakterze podatnika VAT
Obowiązek podatkowy
-
wydanie towaru i wykonani usługi
-
dzień podpisania protokołu zdawczo-odbiorcy a moment wykonani usługi
-
sprzedaż o charakterze ciągłym
-
usługi najmu, dzierżawy itp. oraz dostawy mediów
-
zaliczki, zadatki, raty itp.
-
wadium na początek dostawy nieruchomości a obowiązek podatkowy
-
metoda kasowa – obligacyjna (np. wywłaszczenie nieruchomości, opłaty przekształceniowe dot. użytkowania wieczystego z mocy prawa, komis) i fakultatywna (dot. małych podatników)
Postawa opodatkowania
-
zasady ogólne
-
dotacje, subwencje itp. dopłaty – kiedy podlegają VAT
-
rekompensaty dla przewoźników
-
zmniejszenie i zwiększenie podstawy opodatkowania
-
rozliczenie faktur korygujących
-
odrębna ewidencja korekt kasowych
-
sprzedaż ujmowana na podstawie dowodów wewnętrznych a korweta podstawy opodatkowania
Wysokość opodatkowania - wybrane aspekty
-
stawka podstawowa i stawki preferencyjne
-
usługi najmu i dzierżawy i refaktury mediów (a także dostawy mediów) – mieszkania komunalne i lokale użytkowe
-
bezumowne korzystanie z nieruchomości
-
dzierżawa gruntów rolniczych oraz obwodów łowieckich
-
dostawy nieruchomości, w tym wartość gruntu w podstawie opodatkowania
-
opłaty za użytkowanie wieczyste i przekształcenia użytkowania wieczystego we własność – kiedy podlega VAT
-
usługi komunalne
-
usług w zakresie edukacji
-
wybór opcji opodatkowania pożyczek i kredytów przez instytucję finansową – na co powinna uważać JST
Podatek naliczony
-
zakres odliczenia podatku naliczonego
-
czynności w charakterze organu władzy publicznej a odliczenie VAT
-
definicja podatku naliczonego
-
podatek naliczony od pojazdów samochodowych
-
podatek naliczony od wytworzenia nieruchomości
-
prewskaźnik w JST – problemy ze stosowaniem „własnego” prewskaźnika a nie ustalonego zgodnie z rozporządzeniem
-
częściowe i proporcjonalne odliczenie podatku VAT
-
faktury rozliczane strukturą na przełomie roku – z jego roku stosujemy strukturę sprzedaży?
-
prewskaźnik a struktura sprzedaży – kolejność stosowania
-
korekta odliczonego prewskaźnikiem lub strukturą podatku VAT
-
termin odliczenia podatku naliczonego
-
czy potrzeba faktura aby można było odliczyć VAT – ważny wyrok TSWE
-
odliczenie w drodze korekty deklaracji
-
rozliczenie faktur korygujących przez nabywcę,
-
katalog wyłączeń z prawa do odliczenia
-
wydatki związane z miejscowym planem ogólnym a odliczenie VAT
Faktury
-
obowiązek wystawienia faktury „samoistnie” i na żądanie
-
dane jakie musi zawierać faktura
-
faktury elektroniczne
-
faktury ustrukturyzowane i tzw. faktury off-line (obowiązek wystawiania faktury ustrukturyzowanych w obrocie wewnątrzunijnym , sposób przekazania faktury ustrukturyzowanej, standardowy model uprawnień do KSeF a modele dedykowane dla JST, faktury off-line, data wystawienia i otrzymania faktury ustrukturyzowanej i off-line, faktury korygujące, likwidacja not korygujących, problem anulowania faktury, sankcje za naruszenie obowiązkowego KSeF, przechowywanie faktur ustrukturyzowanych i faktur off-line)
-
otrzymaniem faktury poza KSeF a odliczenie VAT
-
kiedy w KSeF korygujemy „do zera”
-
ustrukturyzowane faktury elektroniczne w zamówieniach publicznych
-
faktury wystawiane do paragonów i e-paragonów (ważne zmiany od 1 stycznia 2027 r.)
-
faktura uproszczona, w tym paragon uznawany za fakturę (ważne zmiany od 1 stycznia 2027 r.)
-
faktury zaliczkowe
-
faktury korygujące
-
likwidacja not korygujących od lutego 2026 r.
-
problem anulowania faktury
-
duplikaty faktur – zasady wystawiania i rozliczania
-
autentyczność, integralności treści oraz czytelność faktury
-
terminy wystawiania faktur, faktur i not korygujących oraz duplikatów faktur
-
odpowiedniki faktur wewnętrznych
-
faktury VAT RR, w tym ustrukturyzowane
-
przechowanie faktur
-
JPK_FA i JPK_FA_RR
-
pusta faktura a obowiązek zapłaty podatku – ważny dla pracowników wyrok TSWE
Kasy fiskalne
-
obowiązek ewidencjonowania na kasie rejestrującej
-
kasa rezerwowa
-
zmiany w zakresie kas rejestrujących
-
nowe rozporządzenie w/s zwolnień z obowiązku stosowania kas fiskalnych na 2025 r. – w zakresie istotnym dla JST
-
usługi parkingowe od kiedy obowiązkowo z kasą fiskalną?
-
usługi parkingowe a opłaty za postój w strefie płatnego parkowania ulicy
-
kasy on-line oraz kasy wirtualne w JST
-
obwiązek zapewnienia połączenia z Centralnym Repozytorium Kas – jakie wyjątki i problemu z zapewnieniem tego połączenia
-
najważniejsze obowiązki związane ze stosowaniem kas rejestrujących
-
ulga na zakup kasy fiskalnej
-
e-paragon
-
rezygnacja z obowiązku połączenia kasy fiskalnej on-line z terminalem płatniczym
JPK_VAT
-
nowe wersje struktury JPK_VAT, tj. JPK_V7M(3) i JPK_V7M(3)
-
pola dotyczące nr KSeL albo oznaczenia OFF, BFK i DI
-
dodatkowe oznaczenia w ewidencji sprzedaży (RO, WEW i FP) oraz ewidencji zakupu (VAT_RR, WEW i MK)
-
kody GTU i oznaczenia procedur (np. TP) w ewidencji sprzedaży oraz oznaczenie IMP w ewidencji zakupu
-
zasady korekt plików JPK_VAT
-
kara porządkowa za błędy w ewidencji JPK_VAT
Pozostałe ważne zagadnienia związane z rozliczeniem podatku VAT w JST
-
mechanizm podzielonej płatności i rachunek VAT, w tym zmiany od 1 stycznia 2027 r. powiązane z KSeF
-
ulga na złe długi,
-
solidarna odpowiedzialność za niezapłacony przez kontrahenta podatek VAT – jak jej uniknąć
-
czynności nieodpłatne w JST
-
miejsce świadczenia usług, eskort i import usług w JST – wybrane aspekty
-
WNT oraz dostawa towarów, dla której podatnikiem jest nabywca w JST – wybrane aspekty
-
import towarów w JST – wybrane aspekty
-
przeliczanie kwot wyrażonych w walucie obcej
-
obowiązki ewidencyjne JST zwolnionej podmiotowo z podatku VAT
Szczególne zagadnienia dotyczące JST
-
usługi rozprowadzenia wody i odbioru ścieków bezpośrednio przez gminę lub za pośrednictwem zakładu budżetowego
-
opłaty za nielegalny pobór wody – przełom w praktyce orzeczniczej
-
Ośrodki Sportu i Rekreacji prowadzone w formie jednostek lub zakładów budżetowych
-
zarządy dróg publicznych (gminnych, powiatowych i wojewódzkich)
-
podatek VAT z żłobkach prowadzonych przez gminy
Wybrane orzecznictwo: TSWE, NSA, WSA i organów podatkowych
Odpowiedzi na pytania uczestników
